I'll be your mirror

I’ll be your mirror (2003), een performative installation die expliciet refereert aan de roman ‘Le Rouge et le Noir’ van de Franse naturalist Stendhal, viel mij in eerste instantie vooral op hoe het werk erin slaagt het publiek nadrukkelijk op zichzelf terug te werpen. Dat zoiets al eens confronterend kan zijn, bewijst de passage uit de roman waarop Jonas zich inspireerde. Stendhal schrijft:“Eh, monsieur, un roman est un miroir qui se promène sur une grande route. Tantôt il reflète à vos yeux l’azur des cieux, tantôt la fange des bourbiers de la route. Et l’homme qui porte le miroir dans sa hotte sera par vous accuse d’être immoral! Son miroir montre la fange, et vous accusez le miroir! “

Vrij vertaald:
“Wel, meneer, een roman is een spiegel die een lange wandeling maakt. Nu eens weerspiegelt hij het azuurblauw van de hemelen, dan weer reflecteert hij de modderpoelen op de weg. En de man met die spiegel in zijn draagkorf wordt ervan beschuldigd immoreel te zijn. Zijn spiegel reflecteert de modder, en u beschuldigt de spiegel”.

@ M HKA near the work of Jan Fabre & Marina Abramovic,photo by Yves Jansen

Het is opmerkelijk om vast te stellen hoe dit citaat gelijk strookt met wat Jonas mij vertelde over de reacties die het werk soms losweekt: mensen die hun best doen om steeds buiten het bereik van de spiegel te blijven, geïrriteerd raken door de confrontatie met hun eigen weerspiegeling, zich ongemakkelijk voelen, het gevoel krijgen dat ze ‘in’ het werk werden gedwongen en er zich zo snel mogelijk weer aan proberen te onttrekken.Die verbluffende uitwerking zegt niet alleen iets over de dynamiek en de zeggingskracht van het – uiteindelijk visueel vrij eenvoudige – werk, maar zet vooral ook een verraderlijk spel van zelfbespiegeling, van woord en wederwoord en van letterlijke ‘deelname’ in werking: de spiegel kan de geïrriteerde blik van een kijker opvangen, maar kaatst hem onmiddellijk ook netjes terug naar de zender – die vervolgens zichzelf boos in de ogen staat te kijken. Dat maakt van dit werk tegelijk een heerlijk gemeen truukje als een pertinente vraagstelling over thema’s als zelfbeeld, participatie, en de driehoeksrelatie tussen maker, kijker en kunstwerk.

(Tekst Cin Windey)
( a Special thanks to Simon Vanheukelom, performer)

@ M HKA Antwerpen naast "Oh" van Anouk De Clercq photo by Jonas Vansteenkiste